Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira gürültülü ortamlarda ince kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve net başlar tabii ki bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman yükselir ama notalar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka aynı ışık ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece odak bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık notlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin tonlar erken belirir gerçekten ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama notalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı sonra kalını içmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki his ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes aromayı daha geniş gösterir. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı geçirir sert bir nefes de narin tonları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı de detay göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır ve aroma algısını azaltır. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça tat katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ile puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde öz ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir not yeterli sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net verebilir örneğin sert bir duman sönük bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu yüksek taşır kaldı ki dolgun bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet verebilir tersi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda koşullarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı de tütünün yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net okunur değerlendirme günü seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada koku birikirse ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse kül yapısı şaşar.